Η ενσυναίσθηση ως βάση για την ηθική εκτίµηση των άλλων ζώων

Η σχέση μας με τα ζώα γύρω μας, όποια και αν είναι αυτά, εξαρτάται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες. Ένας βασικός παράγοντας είναι το αν έχουμε αναπτύξει την ικανότητα να μπαίνουμε, σε όποιο βαθμό γίνεται, στη θέση του άλλου. Ο διαχωρισμός του «εγώ» από το σύνολο, του ανθρώπου από τα άλλα ζώα και το φυσικό περιβάλλον, ο ανθρωποποκεντρικός τρόπος σκέψης τα αντιμετωπίζει ως πόρους,  δρουν ενάντια στην ανάπτυξη της απαραίτητης ενσυναίσθησης που μπορεί να συμβάλει στην ηθική εκτίμηση των άλλων ζώων.

Στο παρακάτω κείμενο του Σταύρου Καραγεωργάκη που διαβάσαμε στο βιβλίο του Περιβαλλοντική Φιλοσοφία και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, παρουσιάζονται συνοπτικά τα επιχειρήματα του ωφελιμισμού (Tom Regan) και των δικαιωμάτων των ζώων (Peter Singer), ενώ προτείνεται η χρήση των εργαλείων της ενσυναίσθησης και της συμπαθειας ως ενίσχυση της επιχειρηματολογίας για την ένταξη των ζώων στην ηθική κοινότητα. 

Η ενσυναίσθηση ως βάση για την ηθική εκτίμηση των άλλων ζώων

Δημοσιεύτηκε στα πρακτικά 3oυ Συνεδρίου Περιβαλλοντικής Πολιτικής & Διαχείρισης με τίτλο «Αναζητώντας την Ηθική στην Πολιτική: θέματα και προβλήματα της Βιοηθικής και της Περιβαλλοντικής Ηθικής & Φιλοσοφίας»

Περίληψη

Η φιλοσοφική παράδοση που ασχολείται με την ηθική εκτίμηση των άλλων ζώων αντλεί την επιχειρηματολογία της ως επί το πλείστον από τον ωφελιμισμό ή από τη θεωρία των δικαιωμάτων. Οι δύο αυτές φιλοσοφικές παραδόσεις αποδέχονται τον ορθό λόγο ως το κύριο εργαλείο καθοδήγησης της ηθικής στάσης του ανθρώπου. Πρόσφατες νευροεπιστημονικές έρευνες όμως δείχνουν ότι η λήψη ηθικών αποφάσεων από την πλευρά του ανθρώπου είναι αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που προϋποθέτει διαπλοκή ορθού λόγου και συναισθήματος, δικαιώνοντας έτσι σε μεγάλο βαθμό την ηθική φιλοσοφία του David Hume. Πολύ περισσότερο δε, σημαντικότατο ρόλο παίζει η ενσυναίσθηση, δηλαδή η ψυχολογική ταύτιση του υποκειμένου της ηθικής πράξης με τον ευεργετημένο από τη συγκεκριμένη πράξη. Η ενσυναίσθηση με τη σειρά της αποτελεί το έρεισμα για την ανάπτυξη μιας στάσης συμπάθειας προς τα άλλα ζώα. Σ’ αυτό το κείμενο λοιπόν προτείνεται, κάτω από το φως των νέων αυτών νευροεπιστημονικών και άλλων ενδείξεων, η ενίσχυση της επιχειρηματολογίας για την ηθική εκτίμηση των άλλων ζώων με τα εργαλεία της ενσυναίσθησης και της συμπάθειας ως ένα ρεαλιστικότερο, και ταυτόχρονα πιο ελκυστικό θεωρητικό μοντέλο.

Διαβάστε όλο το κείμενο εδώ empathy_ethics

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s